Điểm mới MSC 535(107) về hệ thống thông gió xuồng cứu sinh
Hệ thống thông gió xuồng cứu sinh dạng đóng vừa được Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) bổ sung quy chuẩn bắt buộc nhằm bảo vệ an toàn tối đa cho thuyền viên.
Bối cảnh ra đời của quy định mới về môi trường khí bên trong xuồng cứu sinh
Trong các sự cố hàng hải, xuồng cứu sinh loại đóng kín (totally enclosed lifeboat) đóng vai trò là phương tiện sinh tồn cốt lõi giúp bảo vệ thuyền viên khỏi thời tiết khắc nghiệt, sóng lớn và cháy nổ.
Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy khi toàn bộ cửa xuồng được đóng kín để chống nước, môi trường vi khí hậu (microclimate) bên trong không gian hẹp này suy giảm rất nhanh. Sự tích tụ khí cacbonic (CO) từ hơi thở của người trên xuồng, sự thiếu hụt oxy, kết hợp với hơi nóng và độ ẩm tăng cao dễ dẫn đến nguy cơ ngạt thở, suy nhược thần kinh hoặc ngất xìu cho người bị nạn.
Đặc biệt, trong những tình huống chờ cứu hộ kéo dài, vi khí hậu kém an toàn này có thể gây nguy hiểm tới tính mạng trước cả khi có sự trợ giúp từ bên ngoài.
Nhận thức rõ rủi ro này, tại phiên họp thứ 107, Ủy ban An toàn Hàng hải (MSC) thuộc IMO đã chính thức thông qua Nghị quyết MSC.535(107). Quy định mới này sửa đổi, bổ sung Bộ luật Quốc tế về Thiết bị Cứu sinh (LSA Code), đưa việc trang bị hệ thống thông gió xuồng cứu sinh dạng đóng kín trở thành yêu cầu kỹ thuật bắt buộc nhằm duy trì không khí thở an toàn liên tục cho toàn bộ người trên xuồng.
Các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi của hệ thống thông gió xuồng cứu sinh
Quy định sửa đổi của IMO đặt ra những tiêu chuẩn kỹ thuật rất cụ thể nhằm đảm bảo hệ thống thông gió hoạt động hiệu quả, ổn định và an toàn trong mọi điều kiện sự cố.
Lưu lượng gió và thời gian duy trì tối thiểu
Hệ thống thông gió phải được thiết kế để cấp lưu lượng không khí tươi tối thiểu là 5m³/h cho mỗi người, tính theo sức chứa tối đa được phê duyệt của xuồng.
Hệ thống này bắt buộc phải có khả năng duy trì hoạt động liên tục trong thời gian ít nhất 24 giờ. Bên cạnh đó, việc bố trí đường gió vào và gió ra phải đảm bảo luồng không khí lưu thông đều khắp cabin, tuyệt đối không để xảy ra hiện tượng phân lớp không khí (stratification) hoặc hình thành các vùng không khí chết (unventilated pockets) — nơi khí độc có thể ngưng tụ.
Nguồn năng lượng và nguyên lý vận hành hệ thống thông gió xuồng cứu sinh
Tất cả các cơ cấu điều khiển thông gió phải được thiết kế để thuyền viên dễ dàng thao tác hoàn toàn từ bên trong xuồng.
Đối với hệ thống thông gió cưỡng bức (powered ventilation) dùng động cơ điện, nguồn cấp điện độc lập bắt buộc phải tách biệt, không được chia sẻ hay ảnh hưởng đến nguồn pin của bộ thu – phát vô tuyến điện (radio transceiver).
Trong trường hợp hệ thống thông gió xuồng cứu sinh hoạt động phụ thuộc vào động cơ chính của xuồng, dung tích két nhiên liệu phải được tính toán bổ sung đầy đủ để vừa đáp ứng thời gian chạy tàu theo quy chuẩn, vừa duy trì hoạt động thông gió liên tục tối thiểu 24 giờ.

Quy chuẩn an toàn đối với cơ cấu đóng mở và khả năng chống nước
Một trong những thách thức kỹ thuật lớn nhất của hệ thống thông gió xuồng cứu sinh là phải duy trì lưu thông khí nhưng tuyệt đối không được làm ảnh hưởng đến khả năng kín nước và tính năng bảo vệ đặc thù của xuồng.
- Thao tác từ bên trong: Mọi lỗ thông gió (cửa hút khí và cửa thoát khí) phải trang bị cơ cấu đóng mở thao tác được từ trong cabin. Các lỗ này phải được đóng kín hoàn toàn khi xuồng ở trạng thái cất giữ trên bệ đỡ (stowed) hoặc trong quá trình hạ xuồng xuống nước.
- Khả năng chống nước bị động: Thiết kế của đường dẫn khí và các bộ phận bên ngoài phải có khả năng ngăn chặn nước biển xâm nhập một cách bị động — tức là ngay cả khi cơ cấu đóng mở đang mở, cấu trúc ống gió vẫn hạn chế tối đa nước vào khi có sóng tạt, tương tự quy chuẩn bảo vệ chống nước của ống xả động cơ hay khe hở khi xuồng bị lật úp.
- Xuồng phóng (free-fall lifeboat): Các van, nắp đậy và đường ống thông gió phải có kết cấu cơ khí đủ bền để chịu được lực va đập cực lớn và áp lực nước tức thời khi xuồng rơi từ độ cao xuống biển, đồng thời ngăn nước xông vào cabin trong khoảnh khắc xuồng bị nhấn chìm tạm thời.
- Xuồng có hệ thống cấp khí độc lập (self-contained air support system): Cơ cấu thông gió phải đảm bảo tính đồng bộ, duy trì ổn định áp suất dương bên trong cabin khi kích hoạt hệ thống khí nén sinh tồn trên các tàu chở hóa chất hay khí đóng hóa lỏng.
- Xuồng cứu sinh chống cháy (fire-protected lifeboat): Các lỗ thông gió và van chặn bắt buộc phải đáp ứng tiêu chuẩn chịu nhiệt và cách nhiệt, không làm giảm khả năng bảo vệ người bên trong khi xuồng vận hành qua vùng biển có lớp dầu đang cháy.
Tác động thực tế và hướng dẫn tuân thủ cho chủ tàu
Việc IMO áp dụng quy định mới mang lại sự thay đổi lớn trong công tác quản lý kỹ thuật và bảo dưỡng xuồng cứu sinh đối với các công ty quản lý tàu và chủ tàu.

Đánh giá và nâng cấp thiết bị
Đối với các tàu đóng mới hoặc các xuồng cứu sinh được trang bị sau khi quy định có hiệu lực, chủ tàu cần làm việc chặt chẽ với nhà sản xuất và đơn vị Đăng kiểm để đảm bảo hệ thống thông gió xuồng cứu sinh đã được cấp giấy chứng nhận nhận kiểm định kiểu (type approval) theo tiêu chuẩn mới.
Đối với các tàu đang vận hành, chủ tàu nên chủ động rà soát tình trạng kỹ thuật hiện tại của hệ thống thông gió trên xuồng. Nếu xuồng chưa có hệ thống thông gió đáp ứng đủ lưu lượng hoặc thời gian 24 giờ, cần lập kế hoạch khảo sát và nâng cấp kỹ thuật sớm để tránh nguy cơ tàu bị chính quyền cảng (PSC) lưu giữ trong các kỳ kiểm tra.
Kiểm tra nguồn năng lượng và độ kín nước
Khi kiểm tra định kỳ hệ thống thông gió, đơn vị kỹ thuật và thuyền viên cần đặc biệt lưu ý hai yếu tố:
Nguồn năng lượng: Tách biệt hoàn toàn nguồn điện thông gió khỏi hệ thống vô tuyến điện. Nếu dùng nguồn từ động cơ, phải kiểm tra định mức tiêu thụ nhiên liệu thực tế.
Cơ cấu van và gioăng làm kín: Thường xuyên bảo dưỡng van chặn, kiểm tra độ đàn hồi của gioăng cao su, kiểm tra tính linh hoạt của các cơ cấu đóng mở cơ khí nhằm đảm bảo van đóng kín tuyệt đối khi hạ xuồng hoặc khi vận hành trong điều kiện thời tiết xấu.
Kết hợp kiểm tra tổng thể
Hệ thống thông gió xuồng cứu sinh cần được đặt trong tổng thể đánh giá an toàn vi khí hậu cabin. Việc kiểm tra thông gió phải được thực hiện song song với kiểm tra động cơ chính, hệ thống cấp khí nén độc lập, hệ thống phun nước dập lửa và toàn bộ vật tư y tế, lương khô dự phòng.
Sự thay đổi trong quy chuẩn LSA Code của IMO đối với hệ thống thông gió xuồng cứu sinh là một bước tiến quan trọng nhằm nâng cao tiêu chuẩn an toàn sinh tồn cho người đi biển.
Việc nắm rõ quy định, chủ động kiểm tra kỹ thuật và lựa chọn đơn vị bảo dưỡng uy tín sẽ giúp chủ tàu đảm bảo tính pháp lý, duy trì hồ sơ đăng kiểm thông suốt và quan trọng nhất là bảo vệ an toàn tính mạng cho thuyền viên trong mọi hải trình.
Là đơn vị chuyên nghiệp trong lĩnh vực kiểm định, đại tu và bảo dưỡng thiết bị cứu sinh hàng hải, GOTCO thấu hiểu những thách thức của chủ tàu trước các quy định mới từ IMO và tiêu chuẩn khắt khe của Chính quyền Cảng (PSC).
Với đội ngũ kỹ sư đạt chứng chỉ quốc tế CRALOG cùng năng lực ủy quyền từ các nhà sản xuất, GOTCO cam kết mang đến giải pháp kiểm tra, nâng cấp và cấp chứng nhận trọn gói cho toàn bộ hệ thống xuồng, van thông gió và thiết bị phóng hạ — đảm bảo an toàn thực tế cao nhất và hỗ trợ tàu thông quan suôn suốt tại mọi cầu cảng Việt Nam.
BẠN CẦN KIỂM TRA & NÂNG CẤP HỆ THỐNG THÔNG GIÓ XUỒNG CỨU SINH?
Đừng để các thiếu sót kỹ thuật làm gián đoạn lịch trình khai thác tàu hoặc dẫn đến rủi ro bị lưu giữ PSC. Hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ sư hàng hải của GOTCO để được tư vấn phương án kiểm tra và bảo dưỡng chuẩn IMO.
Hotline: (+84) 90 183 7775
Email: sales@gotco.com.vn
